Hylas: Người tình của Heracles gặp bi kịch với những nàng tiên sông
Một khi tiên nước gặp trai đẹp thì trai đẹp đừng hòng trốn thoát!
Gốc gác của Hylas là một chàng hoàng tử thiếu niên điển trai, con của vua Theiodamas cai quản người Dryopes. Mẹ chàng là tiên nữ Menodice, con gái của chàng thợ săn nổi tiếng nhưng yểu mệnh Orion.
Khi người anh hùng Heracles đánh bại nhà vua trong một trận đấu, Hylas đã đi theo Heracles như một chiến lợi phẩm dành cho người chiến thắng. Theo Apollodorus và Theocritus, từ đó chàng hoàng tử trẻ được Heracles xem như một người tình, được dạy cả võ nghệ và kiếm thuật để trở thành chiến binh thực thụ. Thi gia Theocritus đã viết: "Chúng ta không phải những người phàm trần đầu tiên được nhìn thấy nét đẹp trong cái vốn dĩ gọi là vẻ đẹp. Không, thậm chí cả người con có trái tim sắt đá của Amphitryon [Heracles], người đã đánh bại con sư tử Nemea hung bạo, cũng có thể yêu một cậu trai - Hylas duyên dáng, với những lọn tóc xoăn buông lơi. Và giống như một người cha đối xử với con cưng của mình, chàng đã dạy cậu bé tất cả những gì cần để trở thành một người đàn ông hùng mạnh và nổi danh".
Phải hiểu là người đàn ông trưởng thành trong xã hội Hy Lạp cổ đại thường có quan hệ nam-nam với một hoặc nhiều thiếu niên. Trong trường hợp này thì Heracles là erastes (người lớn), còn Hylas là eromenos (thiếu niên). Dĩ nhiên, quan hệ nam-nam này cũng có luật. Theo phong tục Hy Lạp cổ đại thì người lớn sẽ nuôi dưỡng, truyền thụ kinh nghiệm và bảo vệ những thiếu niên. Còn các thiếu niên sẽ đáp lại bằng cách dâng hiến vẻ đẹp thanh xuân mơn mởn cùng tình yêu và lòng ngưỡng mộ. (Hôm nào sẽ lạm bàn chủ đề này trong một bài khác!)
Dị bản của nhà thơ La Mã Ovid thì kể rằng Hylas là con trai của Heracles. Tuy nhiên, Ovid sống vào thời sau Công nguyên, khi tình yêu đồng tính không còn là chuẩn mực văn hóa, nên có thể ông đã viết chệch câu chuyện yêu đương này đi một chút để phù hợp hơn với xã hội đương thời.
Đến lúc Heracles và Hylas tham gia vào chuyến hành trình của con tàu Argo, họ dừng lại nghỉ chân trên một hoang đảo ở Mysia. Lúc này Hylas được Heracles giao nhiệm vụ đi múc đầy bình nước.
Bi kịch bắt đầu từ thời khắc Hylas chỉ còn một mình. Khi đang cặm cụi múc nước, bóng dáng điển trai của Hylas soi xuống đáy sông khiến các nàng naiad cư ngụ ở đây bị hớp hồn. Naiad ở đây thuộc nhóm nhỏ pegaeae, là những tiểu tiên suối. Một số cái tên nổi bật là Euneica, Malis, Nycheia.
Dù những nàng tiên kiều diễm này lúc khỏa thân dưới nước trông có vẻ mong manh yếu đuối nhưng các cô vẫn thừa bùa phép và sức mạnh hơn hẳn cậu thiếu niên Hylas phàm trần. Ngay lập tức, các nàng liền túm lấy anh chàng lôi xuống sống chung cho vui. Tất cả những gì còn lại bên bờ sông chỉ là một tiếng thét vang lên rồi tắt lịm.
Hercules đột nhiên mất người tình nên (cùng người anh hùng Polyphemus) đi tìm mãi không về. Đến nỗi các thủy thủ khác của con tàu Argo buộc phải bỏ lại cả hai lại để tiếp tục hành trình đi tìm bộ lông cừu vàng. Còn Heracles thì chẳng bao giờ tìm thấy Hylas nữa.
Thi gia Apollonios Rhodios trong Argonautica đã cho Hylas một cái kết nhân từ hơn, rằng thần biển Glaucus đã hiện lên thông báo cho các thành viên trên tàu Argo rằng "một nàng tiên đã phải lòng chàng và cưới chàng làm chồng".
