Năm thời đại của loài người
Theo Hesiod, loài người đã trải qua năm thời đại khác nhau, lần lượt là Thời Đại Vàng, Thời Đại Bạc, Thời Đại Đồng, Thời Đại Anh Hùng và Thời Đại Sắt. Lưu ý rằng những cái tên Vàng, Bạc, Đồng chỉ đơn thuần là nhận định về sự phồn vinh của thời đại chứ không phải là chất liệu tạo nên con người của thời đại ấy.
1/ THỜI ĐẠI VÀNG
Thời đại Vàng là thời đại duy nhất nằm dưới sự trị vì của thần titan Kronos và nữ thần công lý Astraea. Ở thời đại này, con người là một giống loài cao quý, "giống các vị thần" và sống hòa mình cùng các vị thần. Họ được các vị thần tạo ra với tính cách cực kỳ hòa nhã, văn minh và tiến bộ, "trái tim không biết đến sự đau khổ", cũng không biết đến sự xấu xa và lừa dối.
Con người giai đoạn này cũng không phải làm lụng vì đất mẹ đã cung cấp lương thực tự nhiên cho tất cả. Ngũ cốc đầy đồng, cây trái sum suê mọc lên khắp nơi, chỉ cần thu hoạch về là có cái ăn no đủ. Loài người sống bất tử qua hàng chục nghìn năm mà vẻ ngoài không hề già nua. Tất cả đều đắm chìm trong hạnh phúc và phồn vinh như một thiên đường trên mặt đất.
Thế rồi đến một ngày, tất cả họ đều đồng loạt nhắm mắt chìm vào giấc ngủ nghìn thu yên bình. Linh hồn của họ rời khỏi cơ thể, trở thành các "tinh linh thiện lương" (daemon) mang đến phước lành và sự phù hộ cho con người sau này.
Tín ngưỡng Hy Lạp cổ đại cho rằng xuất phát điểm của Thời đại Vàng là ở vùng đất Arcadia, một vùng nông thôn nghèo khó nhưng mang vẻ đẹp yên bình. Nơi này vốn là quê nhà của thần mục đồng Pan.
2/ THỜI ĐẠI BẠC
Thời đại Bạc là thời kỳ đầu tiên nằm dưới sự trị vì của thần Zeus. Những vị thần Olympus đời thứ hai như Athena, Apollo, Artemis, Ares... cũng được sinh ra trong thời đại này. Mở đầu thời kỳ là sự kiện thần Prometheus tạo ra loài người mới và đánh cắp lửa thần cho họ, cùng lúc có nàng Pandora mở chiếc hộp tội lỗi "làm quà" cho chúng sinh!
Ở Thời đại Bạc, con người bắt đầu biết đến các khái niệm tội lỗi và bất hạnh, nên họ ít hạnh phúc hơn so với con người của Thời đại Vàng. Loài người có tuổi thọ khoảng một trăm năm nhưng phần lớn là trong hình hài những đứa trẻ được mẹ nuôi dưỡng và bảo vệ. Khoảng chục năm cuối khi trưởng thành, con người lại bắt đầu nảy sinh tranh chấp, ghen ghét rồi hãm hại lẫn nhau. Cuối thời đại này, con người quay ra chối bỏ và nổi loạn chống lại các vị thần. Vì vậy thần Zeus đã giáng thiên tai dịch bệnh xuống tiêu diệt cả một thế hệ bất kính. Những linh hồn của Thời đại Bạc xuống địa ngục của Hades và trở thành "những linh hồn hạnh phúc".
3/ THỜI ĐẠI ĐỒNG
Trong Thời đại Đồng, loài người được thần Zeus tạo ra từ cây tần bì. Có lẽ vì vậy mà con người giai đoạn này sở hữu một tâm hồn sắt đá cùng tính cách cực kỳ bạo lực, hiếu chiến. Không chỉ vũ khí mà ngay cả nhà cửa, công cụ lao động cũng được họ đúc từ đồng thau. Loài người lúc này ngày càng trở nên ích kỷ và gạt bỏ hết thảy các giá trị đạo đức. Họ đam mê sự hỗn loạn nên thường xuyên phát động chiến tranh, chém giết lẫn nhau một cách man rợ. Những linh hồn chết trận không thể trở thành tinh linh. Vậy nên, họ đành cư ngụ trong "những ngôi nhà tăm tối của Hades".
Vào cuối thời đại này, mọi thứ trở nên hỗn loạn đến mức thần Zeus tối cao quyết định tạo ra một cơn đại hồng thủy nhằm rửa sạch mọi tội lỗi của nhân gian. Tuy nhiên, trước khi làm điều đó thì Zeus đã cùng với Hermes cải trang thành hai người khách bộ hành đi gõ cửa từng nhà xem còn phàm nhân nào giữ lại chút đạo đức không. Đây chính là sự kiện cặp vợ chồng Deucalion và Pyrrha được Zeus báo trước, cho đóng thuyền mà thoát khỏi trận đại hồng thủy. Về sau, hai vợ chồng cầu xin thần Zeus tạo ra loài người lần nữa để đưa thế gian trở lại như xưa. Zeus bảo cho hai người vừa cầu nguyện vừa ném đá về phía sau lưng. Mỗi hòn đá rơi xuống đất liền biến thành một người. Từ đó khai sinh ra Thời đại Anh hùng.
4/ THỜI ĐẠI ANH HÙNG
Thời đại Anh hùng được tạo ra bởi cặp vợ chồng Deucalion và Pyrrha sau cơn đại hồng thủy thanh tẩy nhân gian. Đây cũng chính là thời đại diễn ra phần lớn các sự kiện trong thần thoại Hy Lạp.
Trong giai đoạn này, các vị thần tích cực "gieo giống" ở nhân gian nên nhiều vị anh hùng bán thần xuất hiện. Cũng nhờ như vậy nên thời kỳ này phồn vinh và ổn định hơn Thời đại Đồng ngày trước. Các cuộc chiến nổi tiếng của nhân loại như cuộc chiến thành Thebes hay cuộc chiến thành Troy đều diễn ra trong giai đoạn này.
Thời đại Anh hùng không xảy ra đại nạn làm con người bị hủy diệt. Những người qua đời sẽ được hưỡng một cuộc sống bình yên tại thiên đường Elysium. Tuy nhiên, giai đoạn này lại được phân tách với thời đại sau bằng một sự kiện đặc biệt: Sự rời bỏ của các vị thần. Lúc này, toàn bộ các vị thần từ nhỏ đến lớn đều chán ghét con người đến mức rời bỏ mặt đất, bỏ mặc con người không quay lại nữa.
Nữ thần công lý Astraea, vị thần đầu tiên cùng Kronus cai quản Thời đại Vàng, cũng chính là vị thần cuối cùng rời khỏi nhân gian. Nàng bay lên trời và trở thành chòm sao Xử Nữ. Sự kết thúc của Thời đại Anh hùng chính là sự kết thúc của thần thoại Hy Lạp.
5/ THỜI ĐẠI SẮT
Hesiod cho rằng Thời đại Sắt chính là thời kỳ mà chúng ta đang sống, khi các vị thần đã hoàn toàn bỏ rơi con người. Ở thời đại này, hạnh phúc là một thứ phải theo đuổi mới có được, và hầu hết mọi người đều sống trong đau khổ. Những đứa trẻ mới sinh ra đã có tóc bạc. Con cái bất hiếu với cha mẹ. Anh em tranh đấu lẫn nhau. Mối giao hảo giữa khách và chủ nhà bị quên lãng. Kẻ mạnh là kẻ nắm quyền. Con người lừa dối nhau để chiếm lợi ích cho bản thân...