Tấm vải so tài của Athena và Arachne kể những chi tiết gì?

Cuộc thi dệt giữa nữ thần Athena và nàng Arachne.

Nữ thần Athena, người bảo trợ cho nghề dệt, chọn chủ đề sự trừng phạt của thần linh đối với thói kiêu ngạo. Đây là động thái nàng bóng gió cảnh cáo dành cho Arachne. Bốn góc của tấm vải dệt là bốn câu chuyện:

(1)  Hai vị thần Zeus và Hera biến cặp đôi vua Haemus và hoàng hậu Rhodope thành hai dãy núi phủ đầy tuyết cùng tên vì dám kiêu ngạo so sánh vương quốc của họ với đỉnh Olympus.

(2)  Nữ thần Hera biến nữ hoàng Gerana của tộc người Pygmy thành chim sếu vì dám vỗ ngực xưng tên rằng mình đẹp hơn nữ hoàng của các vị thần.

(3)  Nữ thần Hera cũng biến công chúa Antigone của thành Troy thành chú cò với cái mỏ xấu xí vì dám khoe khoang rằng mái tóc của nàng ta đẹp hơn mình.

(4)  Cuối cùng là sự trừng phạt đối với vua Cinyras và con gái, tức công chúa Myrrha, mẹ của Adonis (không biết trừng phạt vì điều gì?!).

Ở trung tâm của tấm vải dệt thể hiện cuộc tranh chấp nổi tiếng giữa Athena và Poseidon trên đồi Areopagus. Tất cả các vị thần đứng xung quanh thần vương Zeus uy nghi trên ngai vàng. Một bên là nữ thần trí tuệ cùng món quà là cây olive. Phía đối diện là thần biển tặng một con ngựa và một dòng suối... nước mặn. Viền ngoài tấm vải trang trí bằng những dây olive xanh rì.

Họa sĩ Tintoretto mô tả cuộc so tài giữa nữ thần nghệ thuật và cô gái kiêu ngạo xứ Lydia ở một góc nhìn rất độc đáo và sáng tạo: dưới khung cưỡi. Từ góc độ này có thể dễ dàng khắc họa biểu cảm gương mặt của cả hai nhân vật: Athena tỏ vẻ điềm tĩnh trong khi Arachne lộ rõ nét căng thẳng. Cả hai ngồi đối diện nhau, vận trang phục mang màu sắc đỏ hồng và xanh ngọc đối lập. Athena được thể hiện trang nghiêm và kín đáo trong khi Arachne lại khoe khuôn ngực đầy gợi cảm, đúng như miêu tả của Ovid. Vài khán giả đứng bên cạnh khung cưỡi theo dõi cuộc thi đang diễn ra. (Nguồn: Athene and Arachne của Jacopo Tintoretto, 1485)

Trong khi đó, Arachne ngược lại lại dệt một tấm vải kể 20 câu chuyện về các vị nam thần của đỉnh Olympus hóa thành những hình dạng khác nhau để tiếp cận và xâm hại các thiếu nữ. Những câu chuyện bao gồm:

(9) Thần Zeus lăng nhăng tiếp cận các thiếu nữ gồm nữ thần Mnemosyne (chàng mục đồng), nữ thần Asteria (đại bàng), tiên nữ Antiope (satyr), tiên nữ Aegina (ngọn lửa), công chúa Europa (bò mộng), công chúa Danae (trận mưa vàng), hoàng hậu Leda (thiên nga), hoàng hậu Alcmene (giả chồng Amphitrion) hoặc thậm chí cưỡng bức con ruột mình là nữ thần Persephone (rắn đốm).

(8) Thần Poseidon cũng không thua kém khi ve vãn nữ thần Demeter (ngựa), Medusa (chim), công chúa Melantho (cá heo), công chúa Canace và thiếu nữ Arne (bò mộng), công chúa Iphimedeia và nàng Tyro (cùng giả thần sông Enipeus), nàng Theophane (cừu).

(1) Thần Apollo tiếp cận nàng Issa (giả chàng mục đồng).

(1) Thần Dionysus sáng tạo hơn khi ve vãn nàng Erigone (giả chùm nho).

(1) Thần Kronus tán tỉnh tiên nữ oceanid Philyra (giả ngựa).

Viền ngoài tấm vải trang trí bằng những loài hoa quấn quanh dây thường xuân. Tác phẩm của Arachne được miêu tả hoàn hảo đến mức sống động như thật.

Dù nữ thần Athena không thể tìm ra lỗi nhỏ nào trong tác phẩm của nàng Arachne. nhưng hành động thách thức thần linh bằng cách dùng tác phẩm phô bày trần trụi những góc khuất của thần thánh là không thể tha thứ đối với một vị nữ thần bảo trợ cho nghề dệt. Và sự tích chú nhện ra đời như mọi người đã biết...